Кыр имтихан тапшыра

Тәтеш районында авыл хуҗалыгы культуралары чәчелгән җирләрне традицион кабул итү булды. 

Күчмә чарада район башлыгы Рәмис Сафиуллов, район башкарма ­комитеты җитәкчесе Ирек Садриев, районның авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе начальнигы Рәмис Гарипов, шулай ук авыл хуҗалыгы предприятиеләре җитәк­челәре катнашты.

Кырларны күзәтеп йөрү барышында барлык милек төрендәге җирләр каралды. Аеруча да игенчелек культурасына, чәчү сыйфатына, чәчелгән җирләрнең чүп үләннәреннән чиста булуына һәм агротехник чаралар уздырылуына игътибар юнәлтелде. 

Район башлыгы әйтүенчә, агымдагы елда барлык культуралар 47 мең гектар мәйданда чәчелгән, бу аграр секторның муниципалитет икътисады өчен зур күләмле һәм әһәмиятле ­булуын күрсәтә.

Районның чәчү мәйдан­нарында язгы бодай (11 мең гектар), арпа (10 мең гектар), шикәр чөгендере һәм көнбагыш (һәркайсы 8әр мең гектар) кебек культуралар өстенлек итә. Шулай ук аграрийлар бөртек һәм силос өчен кукуруз, борчак, рапс, соя, солы һәм хәтта ясмык та үстерәләр. 
Культураларның мондый киң төре эчке ихтыяҗларны гына тәэмин итеп калмыйча, районның экспорт мөмкинлеген үсте­рергә дә юл ача.

– Көзен җирләрне сыйфатлы итеп эшкәртү, чәчү алдыннан әзерләү, минераль ашламалар кертү, яфрактан өстәмә тукландыру һәм үсемлекләрне үз вакытында химик саклау – тигез шытымнар, яхшы үсү һәм, нәтиҗәдә, югары уңыш алуның нигезе, – дип ассы­зыклады район башлыгы Рәмис Сафиуллов.

Быел һава торышы үз төзәтмәләрен кертте: барлык хуҗалыкларда да җир­ләр чәчүгә бер үк вакытта әзер түгел иде, шунлыктан агротехник срок­лар бераз соңарды. Шулай булуга карамастан, аграрийларның бердәм хез­мәте нәтиҗәсендә барлык хуҗалыклар да чәчүне тәмамлады, бу булачак уңыш потенциалын саклап калырга мөмкинлек бирде.

Һәр хуҗалыкның күр­сәтерлек нәрсәсе бар иде, һәр җитәкче уңыш булдыру буенча үз тәҗрибәсе белән ­уртак­лашты.

“Нур” агрофирмасы – район­ның алдынгы хуҗа­лыкларының бер­се. Биредә заманча технологияләргә басым ясыйлар: кукуруз бөртеген ике тапкыр киптерү, яфрактан өстәмә тук­ландыру, люцернаның яңа сортларын кертү, мөгезле эре терлекләр рационын аксым белән ­баету өчен соя­ны эшкәртү җайга салынган. Хуҗалыкта орлык­лык материалны тулысынча чис­тарту өчен фотосепараторлы яңа чис­тарту комплексы эшләтеп җибәрелгән, бу югары сыйфатлы орлык­лар алырга мөмкинлек бирә.

“И. Р. Заһидуллин” крестьян-фермер хуҗалыгында егәрлеге 50 тонна ­булган яңа бөртек киптергеч һәм 80 тонналы заманча авто­үлчәүләр сатып алганнар. Бу уңыш җыеп алганнан соң бөртекне эшкәртү һәм саклау нәтиҗәлелеген арттырырга ярдәм иткән.

“Маяк” хуҗалыгы көзге бодайны яңадан чәчкән, заманча ашламаларны актив куллана. “Грани” сортлы язгы бодайның уңышы узган елны гектарыннан 60 центнер тәшкил иткән, бу бик яхшы күрсәткеч булып тора.

“Содружество” ху­җалыгында көзге куль­тураларның череп чыгуы һәм тычканнар зыян салуы аркасында кыенлыклар килеп чыккан, тулаем алганда, алар тиз арада яңадан чәчү һәм тук­ландыру эшләрен башкарганнар. Биредә селитра кертү нәтиҗәсендә, яңгырдан соң үсемлекләр тиз арада үсеш алуы аеруча сизелүен билгеләп үтәләр.

“Агроил” предприятиесендә һәм “Колос” агрофирмасында чүп үләннәренә каршы көрәшкә, җирнең артык дымлы булуына аерым игътибар бирәләр. “Колос”та билгеләп үтүләренчә, чүп үләннәренә каршы икенче эшкәртүне берен­чесеннән соң нәкъ алтынчы көнгә үткәрү идеаль санала, әмма һава торышы  һәрвакыт ­оптималь срокларны сакларга мөм­кинлек бирми.

“Агро-Союз” авыл хуҗа­лыгы предприятиесе яңа сиптергеч һәм тырма сатып алган, комбайннарны куллануга шартнамәләр төзегән. Хуҗалыкта фермага һәм механикалаштырылган ындыр табагына юлларны үз көчләре белән салалар, шулай ук уңышлы предприятиеләр үрнәгендә сыра арпасы үстерәләр.

“Авангард” хуҗалыгы чәчүне тәмамлаган, ашлык складын яңартып төзекләндергән һәм 900 тоннага кадәр бөртек сыйдырышлы яңа ангар төзи.

“Татарстан” хуҗалыгында февраль аенда заманча азык үзәге эшләтеп җибәрелгән. Сөт савымы арттырылган, бүгенге көнгә анда тәүлегенә 7 300 килограммга кадәр җитештерәләр. Районда үсемлекчелек кенә түгел, терлекчелек тә актив үсеш ала. “Тәтеш” токымлы ат заводы 300 бозауга исәпләнгән симертү мәйданчыгын эшләтеп җибәргән, көзгә терлекләр санын меңгә кадәр җиткерү планлаштырыла. “Р. Г. Сафиуллова” КФХда терлекләр кайтартылган, үгезләр инде авырлыкны яхшы җыйган, тәүлеккә 1500дән алып 1800 граммга кадәр.  Терлек санын 2,5 меңгә җиткерү күздә ­тотыла.

“Колос” хуҗалыгында ит җитештерүне үстерү өчен токымлы ангуслар кайтартылган. Терлекләрне асрау өчен уңайлы шартлар тудыруга һәм ашату рационын дөрес сайлауга аерым игътибар бирелә.

Район башлыгы хуҗалык җитәкчеләренең игътибарын туфракларның әчелеген киметү кирәклегенә, алдынгы чит ил тәҗрибәсен куллануга (аерым алганда, голландия технологияләрен), шулай ук сөт һәм ит терлекчелегендә нәтиҗәлелекне арттыру өчен азыкта ­аксым микъдарының мөһимлегенә юнәлтте.

– Һәр гектар сөрү җире иң зур дәрәҗәдәге нәтиҗә белән эшләргә тиеш. Җир эшкәртүдән башлап азык әзерләүгә кадәрге комплекслы якын килү генә безгә нәтиҗәлелекнең яңа дәрәҗәсенә чыгарга мөмкинлек бирәчәк, – дип билгеләп үтте Рәмис ­Сафиуллов.

Комиссия чәчелгән җирләрнең торышын югары бәяләде, язгы чәчүнең тәмамлануын, өстәмә тук­ландыру һәм үсемлекләргә ­химик саклау эшләре башкарылуын билгеләп үтте. Гербицидлар белән эшкәртүгә һәм азык әзерләүгә аерым игътибар бирергә тәкъдим ителде.

Тулаем алганда, район аграрийлары яңа авыл хуҗалыгы сезонына әзер һәм югары нәтиҗәләргә ирешергә омтыла, бу район икътисадына һәм аның халкының җитешлегенә уңай ­йогынты ясаячак.