Әгәр баш әйләнү һәм хәлсезлек тойсагыз

Тәтеш үзәк район хастаханәсенең гомумтәҗрибә табибы Галина Горланова кызу көннәрдә сәламәтлекне ничек саклап калу турында сөйли.

– Эссе көннәрдә төп куркыныч – артык җылыну һәм сусызлану. Организм актив рәвештә дымны югалта, һәм аны дөрес тулыландырмасаң, хәл бик тиз начарлана. Иң гади һәм мөһим кагыйдә – җитәрлек күләмдә су эчү. Иң  яхшысы – бүлмә температурасындагы чиста су. Көчле сусауны көтмичә, көн  дәвамында аз гына өлешләп эчәргә кирәк: сусау – организмның сыеклыгын  югалта башлавын күрсәтә. Шул ук вакытта алкогольдән, татлы газлы эчемлекләрдән һәм кофедан баш тартырга кирәк, алар сусызлануны көчәйтә генә.

Көн тәртибенә аерым игътибар бирергә кирәк. Иң эссе вакытта, якынча 11дән 17 сәгатькә кадәр – бинада яки күләгәдә утыру яхшырак. Шулай да урамга чыгарга кирәк булса, һичшиксез баш киеме һәм кояштан саклаучы күзлек киегез, кояштан саклый торган крем кулланыгыз. 
Кием дә зур роль уйный. Табигый тукымадан – мамык яки җитеннән – ачык төстәге иркен әйберләр сайлагыз. Кара төстәге кием ныграк җылына һәм организмга өстәмә йөкләнеш тудыра. Аяк киеме уңайлы булырга, табанны кысмаска тиеш.

Эсседә теләсә нинди физик йөкләнешне иртә таңга яки соңга кичкә күчерү яхшырак. Эсселек вакытында теләсә нинди интенсив активлык җылылык сугу куркынычын арттыра. Шул ук хәл туклануга да кагыла: эссе көннәрдә җиңел ризыкларга: яшелчәләргә, җиләк-җимешләргә, салатларга, салкын ашларга, балыкка, әче сөт ризыкларына өстенлек бирергә кирәк. Авыр, майлы, ачы һәм артык тозлы ризык организмга артык йөкләнеш тудыра.

Әгәр сез өйдә булсагыз, бүлмәдәге температураны күзәтегез. Аны 20-25 градус дәрәҗәсендә тотсаң кулайрак. Һава салкынча булганда, иртә таңнан һәм кич белән җилләтү яхшырак. Кондиционер кулланганда температураның кискен үзгәрүенә юл куймаска һәм салкын һава агымы астында тормаска кирәк – бу салкын тию авыруларын китереп чыгарырга мөмкин. Җиңелчә суыту өчен салкынча (ләкин бозлы түгел) душ керергә, дымлы сөртенүләр ясарга, муенга һәм маңгайга салкынча компресслар куярга мөмкин.

Куркынычлылык төркемендәге кешеләр: өлкән яшьтәгеләр, балалар, йөкле хатын-кызлар, шулай ук хроник авырулары – беренче чиратта йөрәк-кан  тамырлары һәм эндокрин авырулары булганнар аеруча сак булырга тиеш. Аларга сәламәтлек торышын ешрак контрольдә тоту һәм кирәк булганда үз вакытында медицина ярдәме сорап мөрәҗәгать итү мөһим.

Сулыклардагы иминлек турында аерым искә төшерәсе килә. Эсседә булганнан соң, беркайчан да суга чуммагыз: температураның кискен үзгәрүе кан тамырлары кысылуны һәм куркыныч хәлләр китереп чыгарырга мөмкин. Суга акрын гына керергә кирәк.

Артык кызыну билгеләрен белү мөһим: баш авырту, баш әйләнү, күңел болгану, хәлсезлек, тән кызару, йөрәк тибеше ешаю, аң саташу булырга мөмкин. Бу билгеләр барлыкка килгәндә, кичекмәстән күләгәгә яки салкынча бүлмәгә керергә, су эчәргә, маңгайга яки тәнгә салкынча компресслар куярга кирәк.  Әгәр хәлегез яхшырмаса, һичшиксез ашыгыч ярдәм чакырыгыз. 

Исегездә тотыгыз: профилактика дәвалауга караганда һәрвакытта нәтиҗәлерәк. Бу катлаулы булмаган кагыйдәләрне үтәп, сез сәламәтлекне саклап кала һәм хәтта иң көчле эсселекне дә җиңел кичерә алырсыз.

фото: архив\Авангард