Монастырскийдан Наталья Филиппова (фотода уңда) җирлектәге мәктәптә 30 елдан артык укыткан, ә хәзер ул – Долгая Полянадагы Молоствовлар утарын саклый.
(Тәтеш, 18 май, "Тәтеш танңары", Галина Таҗетдинова). Наталья Александровна белдергәнчә, тарихка кызыксынуы аны педагогия институтына, һәм танылган музей комплексына китергән дә инде.
– Безнең мәктәптә җирлектәге күп материаллар белән әйбәт музей бар иде, аңа Тамара Николаевна Перелыгина нигез салды, – дип сөйли ул. – Аннары, мин тарих укытучысы буларак, аның мөдире булдым. Без балалар белән йорт буенча йөреп, авылдашлардан көнкүреш әйберләре җыйдык, өлкәннәрдән элекке вакытларда ничек яшәүләрен белдек, Лаптевкага да, Ильинскига да бардык.
Хатын-кыз музейга тәкъдим ителгән милли киемнәрне вакытында җыеп калуларына сөенә. Музей хезмәткәре билгеләп үткәнчә, экспонатларның күбесе аның туган йортыннан утарга “күченгән”. Әнисе кул эшләренә оста булган, әтисе – алтын куллы кеше. Кунаклар үзенчәлекле итеп ясалган ызбага килгәч, әби-бабаларыбызның көнкүрештә ниләр куллануы турында кызыксынып тыңлыйлар, аларның язмышын, исемен беләләр. Анда мич тә, өйдә тукылган кечкенә паласлар да, туку станогы да, самавыр да бар. Рус сарафаны кигән киң күңелле хуҗабикә ырмау уйгычның нәрсә икәнлеген, экскурсиягә килүчеләр фаразлаган әйбернең шарман түгеллеген, бу гөбе – май ачлау әйбере булуын сөйләячәк, һәм сөт, кыр, иркен тормыш исе аңкып торган иске агачны иснәргә тәкъдим итәчәк. Наталья Филиппова утарның үзе турында да, аның танылган дворян нәселеннән булган хуҗалары Молоствовлар хакында да сәгатьләр буе сөйли ала. Ул Молоствовлар турында ачыкланган яңа мәгълүматларны һәрвакытта күзәтеп бара. Күптән түгел, мисалга, Елизаветаның юл язмаларын укыган, һәм бу шулай ук экскурсия материалын баета. Бабасының фамилиясе – 1910 елда Владимир Молоствов нигез салган һөнәрчелек остаханәсе укучылары исемлегендә булуы, аның өчен ачыш булган. Наталья Александровна балалар белән эшләүгә аерым игътибар бүлеп бирә.
– Алар үз башлангычларын белергә тиеш, – дип белдерә авыл хатын-кызы. – Югары технологияләр гасырында керосинка кабызу алар өчен – бу могҗиза, шунда ук әле аңлап та җиткермисең, басма перәннекләрне нинди мавыгу белән әзерләүләрен күрсәтергә кирәк, сөйләвемне уй-фикерләр белән аралаштырып бирергә, әңгәмә корырлык, фикер алышырлык, нәтиҗә ясарлык итеп җиткерергә тырышам.
Наталья Александровна шушы гаҗәеп урында булган кешеләр белән элемтә булуны күңелле мизгелләр дип билгеләп үтә.
– Йортның икенче катындагы паркетлар турында сөйләдем, ә анда урындыклар тора, аларны әлбәттә урыннарыннан алыштыралар, – дип сөйли ул. Һәм беркөнне ир-ат килде һәм ул паркетка зыян килмәсен өчен урындыкларның аякларына кигерә торган материал китергән, бу мине гаҗәпләндерде. Әле тагын җир асты суларын һәм көч бирә торган урыннарны билгеләр өчен тимер кысалар бүләк иттеләр. Безнең утар кунаклар йөрәгендә менә шундый тәэсирләр калдыра.
Ә монда көч бирә торган урын барлыгына Наталья Александровна шикләнми дә – үзендә тоеп караган. Биредә илһам чыганагы таба, югыйсә аның хезмәте җиңелләрдән түгел, беренче карга, алтын яфракларга, җанланып килүче табигатькә сөенә белә.
– Бездәге Алтай чыршысы өченче ел чәчәк атачак, бу әйтеп бетергесез матур күренеш, язмалар алып барам, тамгалар эшлим, – ди ул.
Наталья Филиппованы коллективта төгәл, җаваплы булганга хөрмәт итәләр.
– Үз эше белән мавыгучы кеше, гомерлек музей хезмәткәре, – дип тасвирлый аны музей директоры Наталья Понедельникова. – Ул матур объектка җитәкчелек итә, материалның нечкәлекләренә кадәр ия.
Музей хезмәткәре уртаклашканча, аның өч улы, алты оныгы бар, аңа шатлык өстәп кайтып йөриләр, шулай да эше – аның тормышының бер өлеше, бу сүзгә ул күңелен һәм рухи мәгънә сала.
фото: архив/Авангард
Нет комментариев