Сабан туенда яңгыр яву – мул уңышка

(Тәтеш, 13 июнь, «Тәтеш таңнары»). Безнең район – авыл ху­җалы­гы районы, ­Сабан туе да язгы кыр эшлә­ре тә­мамлануын гәүдә­лән­­­­­де­рә, шуңа күрә мәй­дан­га керү юлында район ху­җа­лык­лары­ның за­­­ман­­ча техникаларын­нан күр­­гәз­­мә һәм чатырлар урын алган, аларның һәр­кай­­­сында авыл хуҗа­лыгы ­пред­­­прия­тиесе­нең эшчән­леге турында сөй­ләүче экспозиция әзер­ләнгән иде.

Бәйрәм җитәрәк элекке милли йортлар урынына яңасын, татар һәм рус ха­лыкларының көнкүрешен чагылдырган йортлар корып ­куйдылар.  
Җирле осталар ясаган әйбер­ләрдән күргәзмә-сату күп төр­лелеге белән сокландырды, биредә үк мәдәният хезмәткәрләре җитәкчелегендә бәхет һәм җитешлек юраучы ­курчаклар ясарга мөмкин ­булды.

Район башлыгы Рәмис Сафиуллов, ТР Премьер-министры урын­басары – ТРның РФдагы Тулы вәка­ләт­ле вәкиле Равил Әх­мәтшин, “ТР муниципаль берәмлек­ләре Советы” Ассоциациясе рәи­се Әгъ­зам Гобәйдуллин, Үз­бәк­станнан тарих фәннәре докторы Шәмсетдин Шәрә­пов һәм башка кунаклар ­тәтешлеләрне, районыбыз кунакларын бәйрәм белән  тәб­рикләделәр. 

–  Сабан туенда күп гасыр­лык гореф-гадәтләр һәм заманча гамәлләр үрелеп бара. Татарстан Республикасында Милли мәдәниятләр һәм гореф-гадәтләр елында безгә ата-бабаларыбыздан, карт бабаларыбыздан килгән кыйммәтләрне: туган тел­гә һәм гаилә учагына мә­хәббәт, төрле милләт һәм дин вәкилләренең тыныч яшәү принципларын саклап калу һәм арттыру аеруча да мөһим, – диде Рәмис Хатыйп улы.

Кинәт яңгыр башланып китү аркасында теат­ральләштерелгән кереш бүлекне, концертны карау­чы тамашачыларның һәм конкурсларда катнашу­чыларның сафы шактый сирәгәйде, әмма иң ныкларны яңгырлы һава торышы да куркытмады. Өстәвенә, әгәр элекке сынамышларга ышансаң, Сабан туенда яңгыр яву – мул уңышка.

Тамашачылар, кулчатырларын җыеп, чакырыл­ган артистларның һәм җирле башкаручыларның җырларына кушылып биеп тә алдылар, конкурсларда катнашучылар кызып-кызып көянтәгә аскан сулы чиләкләр белән йөгерделәр, гер күтәрделәр, иң кыюлары бер пар аяк киемен алырга дип, биек колгага менде­ләр. Бераз читтәрәк, район иганәчеләре тарафыннан балаларга бушлай пылау өләшү оештырылган иде.

Сабан туеның абсолют батыры исемен алу өчен көрәш келәмендә төрле яшьтәге үсмерләр һәм ир-егетләр арасында кызу ярыш барды. Көрәш җәйге, ләкин шактый ук салкын яңгыр астында башланган булса да, ул тәмамланып килгәндә кояш та чыкты.

Сабан туеның абсолют батыры булып, узган елдагы кебек, Үтәмеш авылында туып-үскән Илназ Шәмсетдинов калды. Тәтештән Ислам Сәетморатов финалда аның көндәше булды. Ислам узган елгы батырдан авырлыкта һәм яшь буенча (тәҗрибәдә дә, әлбәттә) шактый калышса да, Илназ Шәмсетдиновка җиңүче булыр өчен шактый көч куярга туры килде. Тәтешле ­Илнар ­Газизов, иң оста ыргыту алымын күрсәтеп, тамашачы мәхәббәте призына ия булды.   

–  Безнең Сабан туе бәй­рәме елдан-ел яңача матур күренешләр белән тулылана бара. Авыл хуҗалыгы техникалары күргәзмәсе – искитмәле! Оныклар белән көне буе искә төшердек. Фотосурәтләргә төштек. Агрегатларның зурлыгы таң калдыра. ­Матур итеп эшләнгән яңа милли йортлар Сабан туеның би­зәге булды. Безнең район хуҗалыкларының милли ризыклар, хез­мәт күрсәткечләре язылган стендлар белән би­зәл­гән чатырлары үзләренә җәлеп итеп то­ра. Теат­раль­ләштерелгән ке­реш бүлек вакытында мәйдан яшел төстә чигелгән гаять зур картина кебек иде: матур костюмнар, бик күп катнашучылар. Балалар һәм өлкәннәр өчен кызыклы уеннар, конкурслар. Теләге булган һәркем бик теләп катнашты. Ә яңгыр... Нәрсә инде яңгыр? Бик куркыныч табигать бәла-казасы түгел бит... Элек һәр Сабан туенда яңгыр ява иде, һәм, ул озак вакытлар яумый торса, ә аны бик көткәндә өлкәннәр болай диләр иде: “Менә бәйрәм булачак, яңгыр да булачак. Һәм ул яуганда ­чынлап та
­шатланалар иде. Яң­гыр чә­чүлекләргә ки­рәк”, – дип уртак­лашты шә­һәрле ­Татьяна Змеева.   

Иң җитез чабыш атлары билгеләнде

Ат чабышлары – гомер-гомергә сабан бәйрә­ме­нең таҗы булып тора, аны үткәрү өчен сибәләп торган яңгыр да комачау­лык итмәде. Чабыш юлы янында йөрүче матур сынлы, горур кыя­фәтле чабышкылар бәй­рәм кунакларының игътибарын ерактан ук җәлеп итте. Иппод­ромга ат спортын яратучы күп сандагы кеше­ләр җыелды, чөнки ат чабышының көч-код­рәтен берни белән дә алыштырырлык түгел.

Ат чабышларының алыш­тыргысыз баш судьясы Рәмис Гарипов хә­бәр иткәнчә, катнашыр өчен нибары 18 атка гариза бирелгән.
Чиста һәм ярым токымлы атлар арасындагы чабышта Илназ Җәләлиевкә (“Ф. М. Җәләлиев” КФХ) чиста токымлы айгыр Властелин җиңү китерде. Ульяна Февралева ярым токымлы Пижма (“Татарстан”) белән финиш сызыгын икенче булып үтте. Аның артыннан Анастасия Пронская иярләгән Зондер аты (“Родина”) килде.

Чабышкы атларда Солтан кушаматлы юртакта Илназ Җәләлиев (“Ф. М. Җәләлиев” КФХ) өченче урынны алды, Апастан килгән Рәмис Га­лиуллинның Йолдызы икенче булды. Узган елгы ат ча­бышының җиңүчесе Николай Нестеров Магнитта (“Р. Г. Сафиуллова” КФХ) беренчелекне беркемгә дә бирмәде. 

Тарантаслар белән чабышта 9 ат катнашты. Дүрт узыштагы көчле көрәштә финалга чыгучылар билгеләнде. Олег Головин (“Колос”) Ансамбль чабышкысында өченче урынны алды, Геннадий Кузьмин (“Маяк”) Лексуста икенче булды. Алмаз Купкенов кара Стратегта (“Авангард”) җиңү яулады.  

Юаныч призы өчен өч ат узышты. Мирсәлим Абай­дулловның (“Новая Заря”) Тяни-толкай аты – өченче, рус юртагы Орнаментны иярләгән Марат Таҗетдинов (“Нур”) икенче килде.  Николай Макаров (“Р. Г. Сафиуллова” КФХ) Маззаринида чабышның җиңүчесе дип ­танылды.  
Кешеләр һәрбер җай­дакны көчле алкышлар һәм хуплау сүзләре белән каршы ­алдылар. 

Маргарита Алешечкина ат чабышының иң яшь катнашучысы булды. Рекорд атындагы унике яшьлек җайдак “Родина” авыл хуҗалыгы предприятиесе өчен катнашты.  

“Йөкне тиз ташучы” һәм “Машина тарту” конкурслары тамаша­чылар­ның күңе­лен тагын да рухландырып җибәрде. Юеш үләннән җиңел машина тартып барырлык пәһлеваннар да табылды. Ринат Гыйззәтуллин иң көчле кеше булып чыкты. “Йөкне тиз ташучы” конкурсында катнашырга теләүчеләр дә шактый булды. Биредә Александр Романов җиңү яулады. Призерлар җирле иганәчеләрдән – авыл хуҗалыгы җитеш­терүчеләреннән – иген культурасы тутырылган ­капчыклар алдылар.